پارادوکس زمستان و واکسن!
به گزارش خرید زندگی، جهش واکسن سازی در کرونا به امنیت زیستی پایدار نرسید؛ چون ظرفیت فنی، بدون بازار تضمین شده، تأمین مالی و حکمرانی بلندمدت، ماندگار نیست.
درست در پنجره زمانی طلایی واکسیناسیون آنفلوانزا، شوک کمبود در بازار دارویی و اخبار تأخیر در زنجیره تأمین بار دیگر به سرخط رسانه ها بازگشت؛ رویدادی تلخ که پیام مستقیم آن نه فقدان دانش بیوتکنولوژی، بلکه شکست دولت های بعد کرونا در مهندسی چرخه عمر و اقتصاد راهبردی سلامت است. کشوری که در اوج بحران همه گیری کووید-۱۹ با بسیج کم نظیر علمی و سرمایه ای، موفق به راه اندازی خطوط چندگانه و پلت فرم های متنوع تولید واکسن شد، امروز در تأمین حداقل های فصلی خود با اختلال روبه روست؛ مصداق بارز آن مثل نام آشنا که «در بهار فراغت، تدبیری برای زمستان سخت اندیشیده نشد».
در دوران پاندمی، ظرفیتهای اسمی بزرگی برای زیرساخت های واکسن سازی کشور (از خطوط ویروس غیرفعال تا پروتئین های نوترکیب) اعلام گردید. اما در اکوسیستم صنعت داروسازی، بیوراکتور، اتاق تمیز و خط پرکنی فاقد جریان نقدی و مدل راهبردی و اقتصادی، پایدار نمی ماند. تجربه پساکرونا نشان داد بدون:
قراردادهای پیش خرید تضمینی چندساله،
تسویه بموقع مطالبات تولیدکنندگان،
و تعیین سازوکار جذب مازاد تولید در بازار،
خطوط صنعتی بلا فاصله بعد از فروکش بحران گرفتار ایست قلبی می شوند. تجربه خسارت های سنگین ناشی از انقضای دوزها و پرداخت نشدن یا تاخیر پرداخت مطالبات واکسن های کووید، سیگنالی هشداردهنده به بخش بیوتکنولوژی فرستاد که تولید بدون تضمین حاکمیتی، قماری اقتصادیست.
واکسن آنفلوآنزای دوظرفیتی و چهارظرفیتی نوترکیب ایرانی («فلوگارد») یکی از تجسمات بلوغ فناورانه کشور بود؛ پلتفرمی پیشرفته و بدون احتیاج به تخم مرغ جنین دار که پتانسیل تأمین کل نیاز سالانه کشور (۳ تا ۵ میلیون دوز) و حتی ورود به بازارهای منطقه ای را داشت. اما این ظرفیت در تله سه گانه قیمت گذاری دستوری ناهماهنگ با بهای تمام شده، نبود حمایت و خرید قطعی دولتی برای شبکه بهداشتی و ترجیح واردات مقطعی گرفتار شد. نتیجه این چرخه معیوب، ریسک بالای تولیدکننده برای استمرار تیراژ بالا و در نهایت توقف یا کاهش شدید تولید در مقاطع حساس بود همان بلایی تکراری تولیدکنندگان واکسن کووید۱۹ و...
پلتفرم های منعطف؛ حلقه مفقوده ارتباط کرونا با آنفلوآنزا
از منظر فناوری زیستی، پلت فرم های واکسن سازی کرونا (به ویژه خطوط نوترکیب، فرمولاسیون، پرکنی و تضمین کیفیت GMP) با بازتنظیم فرآیندی، قابلیت تبدیل به «کارخانه های چندمحصولی» برای تولید واکسن های فصلی و عمومی را داشتند. بر مبنای داده های رسمی سازمان جهانی بهداشت (WHO)، آمادگی در مقابل پاندمی های آینده مستقیماً بر روی زیرساخت فعال و گرم تولید سالانه واکسن آنفلوآنزای فصلی سوار می شود. کشوری که چرخه واکسن فصلی خویش را خاموش کند، در روز وقوع پاندمی بعدی هم ابزار واکنشی نخواهد داشت.
فراتر از توجیه تحریم؛ لزوم اصلاح حکمرانی
تحریم های بین المللی، اختلال تبادلات ارزی و جهش چندبرابری هزینه های لجستیک دارویی حقیقت هایی انکارناپذیرند، اما دقیقا در وضعیت محاصره اقتصادی، سیاست گذار باید اتکای خویش را به خطوط داخل حداکثری کند نه آن که با تعلل در سفارش گذاری و بی برنامگی توزیع، ضعف کشور را در نقطه حساس سلامت عمومی دوچندان سازد. تحریم، شکاف ها را آشکار می کند؛ اما منشا شکاف، نبود نقشه راه بلند مدت است.
اما گام فوری برای خروج از بن بست:
عقد قراردادهای ۵ ساله پیش خرید راهبردی: دولت و وزارت بهداشت باید حداقل تیراژ موردنیاز کادر درمان و گروههای پرخطر را با قیمت منصفانه پیش خرید کند.
تأسیس صندوق جبران ریسک انقضا: پوشش بیمه ای برای دوزهای مازاد ناشی از تغییر الگوی اپیدمیولوژیک فصلی.
فعال سازی خطوط پساکرونا در چارچوب پلت فرم های چندمنظوره: هدایت زیرساخت های بلااستفاده بسمت واکسن های تقویم ملی و فصلی.
- دیپلماسی تنظیم گری و ثبت منطقه ای: تسهیل دریافت تاییدیه های بین المللی جهت تبدیل مازاد ظرفیت داخلی به صادرات پایدار به کشورهای همسایه.
قصه واکسن سازی در ایران قصه پرغصه ای است، ظرفیت واکسن سازی، دارایی راهبردی امنیت ملی است؛ نه کالایی مقطعی که در بحران فراخوانده و در آرامش فراموش شود. اگر امروز چرخ دنده های تولید داخلی و زنجیره تأمین واکسن را روغن کاری نکنیم، هزینه این غفلت را نه فقط در شیوع آنفلوآنزای پاییز سال جاری، بلکه در اولین روزهای بحران زیستی بعدی با جان و سلامت جامعه خواهیم پرداخت.»
خلاصه اینکه اما این ظرفیت در تله سه گانه قیمت گذاری دستوری ناهماهنگ با بهای تمام شده، نبود حمایت و خرید قطعی دولتی برای شبکه بهداشتی و ترجیح واردات مقطعی گرفتار شد. کشوری که چرخه واکسن فصلی خویش را خاموش کند، در روز وقوع پاندمی بعدی هم ابزار واکنشی نخواهد داشت.
فراتر از توجیه تحریم؛ لزوم اصلاح حکمرانی
تحریم های بین المللی، اختلال تبادلات ارزی و جهش چندبرابری هزینه های لجستیک دارویی حقیقت هایی انکارناپذیرند، اما دقیقا در وضعیت محاصره اقتصادی، سیاست گذار باید اتکای خویش را به خطوط داخل حداکثری کند نه آنکه با تعلل در سفارش گذاری و بی برنامگی توزیع، ضعف کشور را در نقطه حساس سلامت عمومی دوچندان سازد. تحریم، شکاف ها را آشکار می کند؛ اما منشاء شکاف، نبود نقشه راه طولانی مدت است.
اما گام فوری برای خروج از بن بست:
عقد قراردادهای ۵ ساله پیش خرید راهبردی: دولت و وزارت بهداشت باید حداقل تیراژ موردنیاز کادر درمان و گروه های پرخطر را با قیمت منصفانه پیش خرید کند.
تأسیس صندوق جبران ریسک انقضا: پوشش بیمه ای برای دوزهای اضافه ناشی از تغییر الگوی اپیدمیولوژیک فصلی.
فعال سازی خطوط پساکرونا در قالب پلتفرم های چندمنظوره: هدایت زیرساخت های بلااستفاده بسمت واکسن های تقویم ملی و فصلی.
- دیپلماسی تنظیم گری و ثبت منطقه ای: تسهیل دریافت تاییدیه های بین المللی جهت تبدیل اضافه ظرفیت داخلی به صادرات پایدار به کشورهای همسایه.
قصه واکسن سازی در ایران قصه پرغصه ای است، ظرفیت واکسن سازی، دارایی راهبردی امنیت ملی است؛ نه کالایی مقطعی که در بحران فراخوانده و در آرامش فراموش شود.
منبع: buylife.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب