پویش برای وطن نه به پلاستیک دعوتی تمدنی جهت حفظ سلامت ایران
به گزارش خرید زندگی، وطن تنها جغرافیا نیست؛ امانتی است از آب و خاک و حق نسل های آینده. پویش برای وطن؛ نه به پلاستیک تاکید می کند که تغییر الگوی مصرف، جلوه ای از پاسداری از این امانت الهی است.
خبرگزاری مهر، گروه جامعه ؛ یادداشت میهمان:
نورالله مرادی معاون سابق آموزش و مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست در یادداشتی نوشت: اداره کل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران، به مدد حضور جمعی جوان و خلاق، در کنار انجام اقدامات بنیادین در عرصه ی محیط زیست انسانی و شهری، برای موضوعات بسیار پر اهمیت آموزش، مردمی سازی و نهادینه سازی مشارکت شهروندان در عرصه محیط زیست هم قدمهای در خوری برداشته است. پویش «برای وطن، نه به پلاستیک» یکی از همین کارهاست. در نگاه نخست، مبحث «پلاستیک» ممکنست در بین چالش های اقتصادی و سیاسی روز، مساله ای حاشیه ای یا دغدغه ای فانتزی به نظر برسد، اما حقیقت آنست که پویش «برای وطن؛ نه به پلاستیک»، بازخوانیِ یکی از حیاتی ترین مسایل محیط زیستی حالا و آینده است. این یادداشت، قصد آن ندارد که سفارش اخلاقیِ بکند، بلکه پرداختن به این مورد را لزوم راهبردی برای آینده ی ایران می داند. اگر وطن را صرفا یک مرز جغرافیایی بدانیم، مساله ی پلاستیک هم شاید در حد یک انتخاب مصرفی به نظر برسد؛ اما وطن در منطق تمدنی، «امانت» است. امانتی شکل یافته از آب، خاک، هوا، درخت، جانِ انسان ها و حق نسل های آینده. از این زاویه، پویش «برای وطن؛ نه به پلاستیک» فقط یک شعار محیط زیستی نیست، بلکه تلاشی برای برگرداندن مقام امانت داری است؛ مقامی که در آن، مصرف باید با مسئولیت همراه باشد، نه با اسراف، تخریب و غفلت. در نگاه دینی هم، زمین ملک شخصی انسان نیست که هرچه خواست بر آن تحمیل کند. قرآن کریم، انسان را «خلیفه» و «امین» می بیند، نه مالکِ بی قید. این یعنی رفتار ما با طبیعت، نشانه ی نسبت ما با ایمان است. اگر مصرف ما به تولید انبوه زباله ای منجر شود که سال ها و دهه ها در زمین باقی بماند، در حقیقت درحال نقض امانت الهی هستیم. پلاستیکِ یک بارمصرف، از همین زاویه، تنها یک ماده ی صنعتی نیست؛ نماد نوعی سبک زندگی است که سرعت، راحتی و بی تأملی را بر مسئولیت، ماندگاری و حکمت ترجیح می دهد. از نظر علمی نیز، پلاستیک یک مساله ی ساده و کوتاه مدت نیست. این ماده در طبیعت بسختی تجزیه می شود و بتدریج به میکروپلاستیک هایی تبدیل می شود که وارد خاک، آب، زنجیره غذایی و در نهایت بدن انسان می شوند. یعنی صدمه آن فقط در خیابان و رودخانه دیده نمی شود؛ بلکه در لایه های پنهان سلامت عمومی و امنیت غذایی رسوب می کند. به همین دلیل، کاهش مصرف پلاستیک یک اقدام نمادین نیست، بلکه اقدامی پیشگیرانه برای حفظ سلامت نسل امروز و فرداست. دراین میان، وطن مفهومی صرفاً عاطفی نیست. وطن جایی است که آبش را می نوشیم، کشت می نماییم در خاکش، هوایش را نفس می کشیم و آینده مان را در آن بنا می نماییم. پس هر کیسه ی پلاستیکی، هر ظرف یک بارمصرف و هر رفتار غیرمسئولانه در مصرف، باآنکه در لحظه کوچک به نظر می آید، اما در مقیاس ملی به انباشت صدمه تبدیل می شود. محیط زیست وطن را با احساسات مبهم نمی توان حفظ کرد؛ بلکه آن را باید با «نظم در مصرف» و «تقوا در رفتار» پاس داشت. قرآن کریم می فرماید: «وَلا تُسْرِفوا إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفین»؛ اسراف نکنید که خداوند اسراف کنندگان را دوست ندارد. مصرف بی محابای پلاستیک، هرچند ممکنست در ظاهر ربطی به اسراف مالی نداشته باشد-که اینروزها اسراف مالی هم دارد-اما در حقیقت نوعی اسراف در منابع، در طبیعت و در حق آیندگان است. یعنی ما تنها پول را هدر نمی دهیم، بلکه ظرفیت زیست سالم را هم مصرف می نماییم. از نظر فقهی و اخلاقی، تولید و رهاسازی پسماند پایدار، مصداق بارز «اسراف» (تضییع منابع) و «اضرار به غیر» (آسیب به سلامت عموم و نسل های آینده) است. ما در مقابل خاکی که کیمیای رزق ماست، مسئولیم و نمی توانیم امانت الهی را با پلاستیک های دیرزیست خفه نماییم. از همین رو، «نه به پلاستیک» یک دعوت سلبیِ صرف نیست؛ دعوت به یک سبک زندگی ایجابی است. یعنی برگشت به ظروف و کیسه های بادوام، ترجیح انتخاب های قابل استفاده ی مجدد، کاهش مصرف اقلام یک بارمصرف، دفاع از تولیدات دوستدار محیط زیست و مهم تر از همه، تبدیل حساسیت فردی به فرهنگ عمومی. اگر این پویش بخواهد موفق شود، باید از سطح سفارش ی اخلاقی فراتر برود و به یک «امر عمومی» تبدیل گردد. باید هر فرد احساس کند که انتخاب وی در فروشگاه، سفره، مدرسه، محل کار و مهمانی، فقط یک تصمیم شخصی نیست، بلکه قسمتی از سرنوشت آینده ی سرزمین است. در این معنا، کنش کوچکِ امروز، می تواند از انباشت بحران فردا جلوگیری نماید. پس «برای وطن؛ نه به پلاستیک» یعنی: برای حفظ خاکی که به ما نان می دهد، برای آب هایی که حیات را ادامه می دهند، برای هوایی که در آن نفس می کشیم، و برای ایمانی که ما را به امانت داری فرا می خواند، باید از مصرف بی رویه ی پلاستیک عبور نماییم. ایرانِ ما، میراث دار تمدنی است که همواره بر حرمت آب و خاک تأکید داشته است. امروز، وفاداری به این میراث تمدنی و دینی در «تغییر الگوی مصرف» تجلی می یابد. پویش «برای وطن؛ نه به پلاستیک» فراخوانی است برای بیداری وجدان جمعی؛ تا بپذیریم که راحتیِ لحظه ایِ استفاده از یک کیسه پلاستیکی، به بهای سنگین تخریب زیست بوم ایران نمی ارزد. وطن را باید چنان دوست داشت که رد پای ما بر آن، نه زباله، بلکه نشان عمیق مسئولیت و تعهد باشد. بقول مرحوم اخوان ثالث: ز پوچ جهان هیچ اگر دوست دارمتو را ای کهن بوم و بر دوست دارمتو را ای کهن پیر جاوید برناتو را دوست دارم، اگر دوست دارمتو را ای گرانمایه، دیرینه ایرانتو را ای گرامی گهر دوست دارمایران، امانتی الهی در دستان ماست؛ با «نه به پلاستیک»، نگهبان این شکوه باشیم.
منبع: خرید زندگی
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب